ForumAdasi.Com - Köktürk (Göktürk) Devleti

ForumAdasi.Com (https://www.forumadasi.com/)

- Tarih - İnkılap Tarihi (https://www.forumadasi.com/tarih-inkilap-tarihi/)

- - Köktürk (Göktürk) Devleti (https://www.forumadasi.com/tarih-inkilap-tarihi/4359-kokturk-gokturk-devleti.html)

Köktürk (Göktürk) Devleti

https://i.imgur.com/tsb5HU1.png

Köktürk (Göktürk) Devleti

Köktürk Devleti, Türk tarih sürecinde Türk adını ilk devlet adı olarak kullanan Türk Devleti’dir. 552 yılında kurulan bu devletin kurucusu Bumin Kağan’dır. Devletin merkezi Ötüken’dir. Türklerde devlet hayatında görülen ikili teşkilatlanma sonucu ülkeyi kardeşi İstemi Yabgu ile birlikte yönetmiştir. Bumin Kağan, Orta Asya’daki bütün Türk boylarını egemenliği altında toplamıştır.

Bumin Kağan ölünce yerine oğlu Mukan Kağan geçti. Mukan Kağan, Köktürk Devletini İstemi Yabgu ile birlikte yönetmiştir.

Ülkenin en parlak devri Mukan Kağan dönemidir.

Bu dönemde ipek Yolu, Türklerin kontrolüne girdi. Türkler karşısında askeri yönden başarılı olamayan Çinlilerin kışkırtması sonucu devletin batı bölümünü yöneten Tardu, doğunun (Merkezin) egemenliğini tanımadı. Bunun sonucu 582 yılında Doğu Köktürk Devleti ve Batı Köktürk Devleti olmak üzere ikiye ayrıldı. Bir süre sonra Doğu Köktürk Devleti Çin egemenliğine girdi (630). Daha sonra Batı Köktürk Devleti de Çin egemenliğine girdi.

Türklerin İpek Yolu nedeniyle komşuları ile olan ilişkileri, kültürel yaşamlarını da etkiledi. İpek yolu üzerinde bulunan devletlerle siyasi ve ekonomik ilişkiler gelişti. Bu durum olumlu ve olumsuz sonuçlar doğurdu. İpek Yolu hâkimiyetini ele geçirme mücadelesi savaşların yaşanmasına yol açtı.

NOT: Köktürkler döneminde Tapo Kağan Mani dinini himaye etti. Hatta bir Mani dini tapınağı yaptırdı. Bu durum, Köktürk kültürel birliğinin bozulmasına yol açmıştır.

Yanıt: Köktürk (Göktürk) Devleti

[Only registered and activated users can see links. Click Here To Register...]

I. Kök Türk Devleti’nin Kurulması
Bumin Kağan ölünce yerine oğlu Mukan Kağan hükümdar olarak geçti. Mukan Kağan, Köktürk Devleti İstemi Yabgu’yla birlikte yönetti. Bu dönemde İpek Yolu, Türklerin kontrolü altına girdi. Türkler karşısında askeri yönden başarılı olamayan Çinlilerin kışkırtması ile devletin batı bölümünü yöneten Tardu, Doğunun (Merkezin) egemenliğini tanımadı. Bir süre sonra Doğu Köktürk Devleti Çin hakimiyeti altına girdi (630). Daha sonra Batı Köktürk Devleti de Çin hakimiyeti altına girdi (659). Türklerin İpek Yolu sebebi ile komşuları ile olan ilişkileri, kültürel yaşamlarını da etkiledi. İpek Yolu üzerinde bulunan devletlerle siyasi ve ekonomik ilişkiler gelişmişti. Bu durum bir yandan olumlu sonuçlar doğururken bir yandan olumsuz sonuçlar doğurdu. İpek Yolu hakimiyetini ele geçirme mücadelesi savaşların gerçekleşmesine yol açtı.

I. Kök Türk Devleti’nin Yıkılması
Mukan Kağan’dan sonra kardeşi olan Taspar Kağan (Ta-Po) devletin başına geçti. Taspar Kağan’ın ölümünden sonra yaşanan taht kavgaları esnasında Kök Türk Devleti sarsıldı. Devletin Batı tarafını babası İstemi’den sonra idare etmeye başlayan Tardu, meydana gelen anlaşmazlıklardan faydalanarak 582 yılında Batı Kök Türk Devleti’nin bağımsızlığını ilan etti. Bu olay ile I. Kök Türk Devleti, Batı ve Doğu olarak ikiye bölündü. 630 yılında Doğu Kök Türk Devleti, Çinliler tarafından yıkıldı. Batı Kök Türk Devleti ise 630 yılında Çin’e bağlı olan birçok beyliğe ayrıldı.

Türkler, 630 senesinde Çinlilerle yaptıkları savaşta mağlup edilince Doğu Kök Türk Devleti parçalandı. Binlercesi, Çinlilere esir düşerek Çin’e götürüldü ve orada kendilerine tahsis edilen bölgede yaşamaya mecbur bırakıldı. Çinliler, Türkleri asimile etmek hedefi ile Kök Türk soylularını Çin ordusunda subay olarak görevlendirdi. Doğu Kök Türk Kağanı Çuluk’un ufak oğlu olan Kürşad da bu subaylardan biriydi. Esaretin onuncu yılında, Kürşad, 39 arkadaşı ile ihtilal yapmayı kararlaştırdı. Geceleri kılık değiştirerek halk arasında tek başına dolaşan Çin hükümdarı Tay-tsung’u rehin almayı; imparatorun hayatı karşılığında Çin sarayında bulunan yeğeni Urku Tigin’i kurtarmayı planladı. Diğer taraftan da toplayabildikleri kadar Türk ile Ötüken’e giderek bir devlet kurmayı ve Urku Tigin’i de kağan olarak açıklamayı düşündü.