Kars Antlaşmasının Maddeleri Nelerdir?
1. Madde: 16 Mart 1921 günü Türkler ve Ruslar arasında imzalanmış olan antlaşma dışında söz konusu olan bölgedeki topraklar ile Üçüncü Hükümetler arasında yapılmış olan Güney Kafkasya Cumhuriyet’ine ait bütün anlaşmalar geçersiz sayılmıştır.
genel forum sitesi: forumadasi.com
2. Madde: Antlaşmayı imzalayan devletler, Büyük Millet Meclisi’nce temsil edilen Türkiye Hükümeti tarafından tanınmayan devletleri uluslararası bağıt olarak tanımamaları sağlanmıştır.
3. Madde: Antlaşmanın imzaladığı devletlerin Türkiye’den ekonomik ayrıcalık olan kapitülasyon alamamaları sağlanmıştır.
4. Madde: Türkiye’nin doğu sınırı Rus Genelkurmayı’nın 1/210.000 ölçekli haritasında belirlenmiştir. Bu maddenin ayrıntılarından 1 ve 2 sayılı eklerde bahsedilmiştir.
5. Madde: Türkiye Hükümeti, Azerbaycan Sovyetler Hükümeti ve Ermenistan Nahcivan bölgesinin Azerbaycan koruyuculuğunda olan özerk bir ülke bir ülke oluşturulması konusunda anlaşılmıştır.
6. Madde: Antlaşmanın 4. Maddesinde belirlenen sınırların kuzeyinde kalan Batum Livasına bağlı topraklar ile Batum kenti ve limanı Türkiye’nin belirlediği iki koşul doğrultusunda Gürcistan’a bırakılmıştır.
7. Madde: Türkiye Hükümeti ile Gürcistan Sosyalist Sovyet Cumhuriyeti Hükümeti arasında geçen bu madde doğrultusunda ortak sınır bölgelerindeki halkın sınırdan Karma bir komisyon kontrolünden geçerek sınırı geçmeleri kolaylaştırılmıştır.
8. Madde: Türkiye Hükümeti ile Gürcistan Sosyalist Sovyet Cumhuriyeti Hükümeti arasında olan bu madde ile iki ülkenin sınır bölgesinde yaşamakta olan halkın sınırın karşı tarafındaki otlakları kullanabilmeleri sağlanmıştır.
9. Madde: Boğazların durumu kıyı devletlerinin temsilcilerinden oluşan başka bir konferansta konuşulmak üzere ertelenmiştir.
10. Madde: Tarafların birbirlerinin topraklarına savaşım amacı olan, o toprakların hükümet rolünü üstlenmek isteyen grup ve örgütlerin kurulmasına ve amaçlarına engel olacağı kararlaştırılmıştır.
11. Madde: Taraflardan birinin vatandaşının diğer tarafın toprağında bulunması, orada yaşaması durumunda bulundukları ülkelerdeki haklardan faydalanabilmeleri sağlanmıştır
12. Madde: Taraflardan bir vatandaşın başka bir tarafın toprağında yaşaması durumunda yaşayan uyruklar için En Çok Gözetilen Ulus İşlemi uygulamasına izin verilmiştir.
13. Madde: 1918 yılında önce Rusya’ya bağlı olan ancak sonrasında Türkiye’nin egemenliğinde kalan topraklarda yaşayan halktan olup Türk uyruğundan çıkmak istiyorlar ise eşyalarını, mallarını ve paralarını yanlarına alarak ülkeden özgürce ayrılabilmeleri sağlanmıştır. Aynı durum egemenlik hakkı Türkiye’de olup sonrasında Gürcistan’a bırakılan yerlerdeki vatandaşların Gürcistan uyruğundan çıkmak istiyorlar ise eşyalarını ve mallarına ya da bunların tekabül ettiği parayı yanlarına alarak Gürcistan’dan özgürce ayrılabilmeleri sağlanmıştır.
14. Madde: Taraflar, antlaşmanın imzalanmasından sonraki altı ay içinde 1918 ve 1920 savaşları mültecileri ile ilgili özel bir anlaşma yapmaya karar vermişlerdir.
15. Madde: Tarafların, antlaşma imzalandıktan sonra Kafkas Cephesinde yaşanmış olan savaştan dolayı ölen insanlar için karşı tarafın uyrukları lehine tam bir genel af ilan etmeleri yükümlenir.
16. Madde: Taraflar iki aylık bir süre içerisinde topraklarında bulunan eski askerleri ve sivil tutsakları karşılıklı olarak vatanlarına teslim etmeyi kabul etmişlerdir
17. Madde: Taraflar aralarındaki demiryolu gibi bağlantıların kesilmemesi ve kişi ve malların özgürce geçmesi için gerekli önlemleri almak üzerine anlaşmışlardır.
18. Madde: Taraflar arasındaki ilişkilerin güçlenmesi amacıyla antlaşma sonrasında Tiflis’te ilgili ülkelerin temsilcilerinden oluşan bir komisyon toplanmasına karar verilmiştir.
19. Madde: Taraflar antlaşmadan sonraki üç aylık süreçte Konsolosluk Sözleşmeleri yapmayı kabul ederler.
20. Madde: Bu antlaşmanın onay işlemi görmesi ve bu işlemin ise olabilecek en kısa süre içerisinde Erivan’da yapılacağı kararlaştırılmıştır. Antlaşmanın imzalanması ile 6,14,15,16,18 ve 19. Maddelerin ayrı tutulması koşuluyla antlaşmanın onay belgelerinin verişiminin gününde yürürlüğe gireceğine karar verilmiştir.
Ağaç şeklinde
