Küttab Nedir?
İslam ülkelerindeki dini okullara verilen ad Küttab’tır. Bu kelime mektep kelimesiyle eş anlama gelmektedir. Osmanlılar mektephâne, mekteb-i sıbyân, sonraları ise ibtidâî mektep ve ilk mektep gibi farklı isimlerle adlandırmıştır. Batılı yazarlar ise daha çok Kur’an okulu adını kullanmayı tercih etmişlerdir. Bu okulların hangi tarihte ortaya çıktığı tam olarak belli olmasa da Emevîler ve Abbasiler döneminden beri en yaygın temel eğitim veren kurumlar olduğu bilinmektedir. Başlangıçta amacı İslamiyet’i yaymak olan ve farklı etnik gruplara İslâm inancı ve hayat tarzını anlatıp bununla bütünleşmelerinde önemli rol oynamış olan bu kurumlar daha sonraki dönemlerde ağırlıklı olarak dinî kültürün korunmasında etkinlik göstermiştir. Köylerde, kasabalarda ve şehirlerde hemen her mahallede ihtiyaç miktarına göre bir veya birden fazla bulunan küttâblar, temel eğitimin gerçek bir mümin yetiştirme amacıyla da bağlantılı şekilde genellikle hocaları daha ileri seviyede eğitim veren bir camiye bitişik halde kurulur ve hatta bazı dersleri cami içinde yaparlardı.
Küttabların inşaa masrafları ve diğer harcamalarını hayır sever insanlar ya da bir vakıf karşılardı hatta bazen bizzat öğrencilerin velileri tarafından karşılandığı da olmuştur. Yaş sınırlaması olmayan bu okullarda genelde kız çocuklarından ziyade erkekler okutulmuştur okutulduğu zamanda kızlarla erkekler ayrı yerlerde okutulmuştur ama Hindistan ve İran’da bunun birkaç istisnasını görmek mümkündür. Bu okullar, öğrencilere başta okuma yazma ve basit hesap kuralları gibi temel eğitimlerin verildiği yerlerdir bunun haricinde bir taraftan da medreselere hazırlık yapma görevini üstleniyordu. Küttâblarda eğitim gören öğrencilerden başarılı olanlar medresede eğitim almaya devam edebiliyorlardı.
Ağaç şeklinde
